الشيخ محمد علي الگرامي القمي
31
خودسازى و مسائل روانى (فارسى)
عشق به مبداء است ، و به مرتبهاى بالاتر تبديل به عشق التفاتى به ذات الهى نمود ، كه راه عرفاء بزرگ در غلبه بر هواهاست ، كه انشاء اللّه در اين باره بحث خواهيم نمود . ويكتور پوشه فرانسوى دربارهء بىتصميمى ، سخنى به زبان عاميانه دارد ، مىگويد : افراد بى تصميم شبيه الاغ ( ژان بوريدان ) هستند كه آن حيوان گرسنه بر سر دو آخور جو و علف در تحير تعيين كه از كداميك بخورد ، همچون بهت زدهاى نگران ايستاده ، و بالاخره از گرسنگى تلف مىشود ! با تصميم مىتوان ترس را كنارى زده انسانى با جرأت شد . و با تصميم مىتوان ارتكاز قواى دماغى به دست آورد . اجمالا اعمال تابع افكار است . به قول ويكتورپوشه : آنچه از راه مغز وارد شده از راه دست و زبان خارج مىشود . اين مطلب را به طور لطيفترى امام عليه السلام در مسئلهء حضور دل در نماز بيان فرموده است : آنكه دلش براى خدا خاشع شد جوارح و اعضايش نيز چنين مىشود . « 1 » آنگاه براى تذكر اينكه عمل هم در فكر اثر گذاشته و ميان عمل و فكر يك نوع تعاكس در تأثير است مىفرمايد : « فلا تعبث بشىء » پس در نماز با
--> ( 1 ) - « فان من خشع قلبه للّه خشعت جوارحه » .